Diş Sıkma (Bruksizm): Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Tedavi edilmeyen bruksizm diş aşınmasına, kırılmalarına ve çene eklemi (TME) sorunlarına yol açabilir.

Sabah Uyandığınızda

• Çene ağrısı veya gerginliği
• Başağrısı (özellikle şakak bölgesinde)
• Dişlerde ağrı veya hassasiyet
• Yorgun çene kasları

Ağız İçi Belirtiler

• Diş yüzeylerinde aşınma ve düzleşme (özellikle köpek dişleri ve ön dişler)
• Diş minelerinde çatlaklar ve kırılmalar
• Dolgu veya kaplama kırılmaları
• Yanak iç yüzeyinde ısırma izleri
• Dil kenarında çentikler
• Diş hassasiyeti (sıcak-soğuğa)

Çene ve Yüz Belirtileri

• TME (çene eklemi) ağrısı — çene açıp kapamada kıtırdama
• Kulak ağrısı (çene eklemi kaynaklı)
• Çene kaslarında hipertrofi (büyüme) — yüz şeklinde değişim
• Boyun ve omuz ağrısı

Psikolojik Faktörler

• Stres ve anksiyete — en yaygın neden
• Kaygı bozuklukları
• Agresif, rekabetçi kişilik tipi
• Yoğun iş temposu

Fiziksel Faktörler

• Kapanış (oklüzyon) bozuklukları — üst ve alt dişlerin uyumsuz teması
• Uyku apnesi — hava yolu tıkanıklığı ile ilişkili
• Bazı ilaçlar — SSRI antidepresanlar, amfetaminler
• Kafein ve alkol — gece bruksizmini tetikleyebilir
• Sigara kullanımı

1. Gece Plağı (Oklüzal Splint)

Tedavinin temel taşı — dişleri koruyan kişiye özel aparey:

• Sert akrilik veya yumuşak silikon plak
• Üst veya alt dişlere oturur
• Diş aşınmasını ve kırılmayı önler
• Çene kasları üzerindeki basıncı dağıtır
• Gece plağı hakkında detaylı bilgi

Fiyat: 3.000-8.000 TL

2. Stres Yönetimi

• Gevşeme teknikleri (derin nefes, meditasyon)
• Düzenli egzersiz
• Uyku hijyeni iyileştirme
• Gerekirse psikoterapi

3. Oklüzal (Kapanış) Düzeltme

Dişlerin kapanış uyumu bozuksa ortodontik tedavi veya seçici aşındırma ile düzeltme yapılabilir.

4. Botoks (Botulinum Toksin) Uygulaması

Şiddetli bruksizmde çene kaslarına (masseter) botoks enjeksiyonu:

• Kas aktivitesini yuzde 60-80 azaltır
• 3-6 ay etki sürer
• Ağrı ve kas hipertrofisini belirgin şekilde azaltır

5. Fizik Tedavi

• Çene kasları için egzersiz programı
• Sıcak/soğuk uygulama
• Ultrason tedavisi
• Manuel terapi

Kronik bruksizm TME bozukluklarının en yaygın nedenlerinden biridir:

• Çene eklemi diskinin yer değiştirmesi
• Eklem ağrısı ve kıtırdama
• Ağız açmada kısıtlılık
• Baş, kulak ve boyun ağrısı

Erken tedavi (gece plağı + stres yönetimi) TME sorunlarını önleyebilir.

Çocuklarda diş sıkma yaygındır:

• Süt dişi döneminde fizyolojik olabilir
• Genellikle kalıcı dişlerle birlikte kendiliğinden azalır
• Stres, anksiyete veya uyku bozuklukları tetikleyici olabilir
• Ciddi aşınma varsa gece plağı düşünülebilir

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Ağız ve diş sağlığınıza ilişkin kararlar için bir uzman hekime başvurmanız önerilir.